درباره جایزه بین‌المللی بازی‌های جدی (سیگپ)

بازی جدی (Serious Game) به بازی یا تجربه‌ای بازی‌محور گفته می‌شود که هدف اصلی طراحی و تولید آن فراتر از سرگرمی است. این بازی‌ها با بهره‌گیری از ظرفیت تعاملی و انگیزشی بازی، در حوزه‌هایی مانند آموزش، مهارت‌آموزی، سلامت، درمان، توان‌بخشی، فرهنگ‌سازی، تغییر رفتار، شبیه‌سازی، مدیریت بحران و حل مسائل اجتماعی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
بازی‌های جدی می‌توانند در قالب بازی‌های دیجیتال، بازی‌های رومیزی، تجربه‌های فیزیکی یا سامانه‌های تعاملی طراحی و تولید شوند. توسعه این محصولات نیازمند پیوند میان دانش فنی و هنری بازی‌سازی با پژوهش و تخصص در حوزه کاربرد است.

سیگپ با رویکردی میان‌رشته‌ای، در پی تقویت جایگاه بازی‌های جدی به‌عنوان ابزاری مؤثر برای آموزش، یادگیری، توسعه مهارت‌ها، تغییر رفتار و پاسخ‌گویی به نیازهای جامعه است.
از مهم‌ترین اهداف این رویداد می‌توان به حمایت از تولید و توسعه بازی‌های جدی، شناسایی استعدادهای خلاق، توانمندسازی تیم‌های بازی‌سازی، گسترش همکاری میان صنعت و دانشگاه، معرفی محصولات نوآورانه به سازمان‌های بهره‌بردار و ایجاد زمینه برای سرمایه‌گذاری و تجاری‌سازی اشاره کرد.
همچنین سیگپ می‌کوشد با گسترش فعالیت‌های آموزشی و رقابتی در مناطق مختلف کشور، فرصت حضور و رشد را برای بازی‌سازان سراسر ایران فراهم کند و شناخت عمومی و تخصصی نسبت به ظرفیت‌های بازی‌های جدی را افزایش دهد.

دبیرخانه جایزه بازی‌های جدی فعالیت خود را در سال ۱۳۹۶ آغاز کرد. این رویداد در دوره‌های مختلف، با مشارکت دانشگاه‌ها و مراکز علمی و صنعتی کشور، به یکی از بسترهای ارتباطی میان جامعه بازی‌سازی، پژوهشگران و سازمان‌های بهره‌بردار تبدیل شده است.
نخستین دوره این رویداد در سال ۱۳۹۶ با میزبانی دانشگاه علم و صنعت ایران برگزار شد.
دوره دوم در سال ۱۳۹۷ با همکاری دانشگاه صدا و سیما
دوره سوم در سال ۱۳۹۸ با میزبانی دانشگاه شهید بهشتی
دوره چهارم در سال ۱۳۹۹ با همکاری دانشگاه علامه طباطبایی
دوره پنجم در سال ۱۴۰۰ با میزبانی دانشگاه تهران
و دوره ششم در سال ۱۴۰۲ با میزبانی دانشگاه صنعتی امیرکبیر برگزار شدند.
هفتمین دوره نیز در سال ۱۴۰۴ توسط بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای برگزار شد.
بر اساس آمار هفت دوره گذشته، دبیرخانه جایزه بازی‌های جدی ۲۹۷ محصول بازی جدی از ۳۴۰ تیم و استودیو دریافت کرده و بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای ۱۳ هکاتون بازی‌های جدی را در کشور برگزار کرده است.
این تجربه، زمینه شناسایی ظرفیت‌های نوآورانه، توسعه ارتباط میان دانشگاه و صنعت، ارتقای مهارت‌های تولید بازی‌های هدفمند و معرفی کاربردهای متنوع بازی‌های جدی را فراهم کرده است.

سیگپ در دوره‌های گذشته چهار بخش اصلی مدرسه بازی‌های جدی، هکاتون بازی‌های جدی، جشنواره بازی‌های جدی و سمپوزیوم علمی بازی‌های جدی را دنبال کرده است.
در ساختار جدید رویداد، بخش‌های اجرایی و رقابتی جایزه بازی‌های جدی در سه محور اصلی سامان‌دهی شده‌اند:
مدرسه بازی‌های جدی (Serious Games School): بخش آموزشی و مهارت‌محور رویداد که با هدف ارتقای توانمندی علاقه‌مندان در زمینه طراحی، توسعه و تولید بازی‌های جدی برگزار می‌شود. این مدرسه با بهره‌گیری از دانش متخصصان حوزه‌های فنی، هنری و طراحی بازی، زمینه آشنایی با اصول تولید بازی‌های هدفمند را فراهم می‌کند.
هکاتون‌های بازی‌های جدی (Serious Games Hackathons): رویدادهای رقابتی و تیم‌محوری که شرکت‌کنندگان در آن‌ها با همراهی منتورها و متخصصان، برای مسائل واقعی ایده‌پردازی کرده و در زمانی محدود، نمونه اولیه بازی‌های جدی را طراحی و تولید می‌کنند. این هکاتون‌ها در سطوح استانی و ملی برگزار می‌شوند.
جشنواره بین‌المللی بازی‌های جدی (Serious Games Festival): بخش رقابتی رویداد که به شناسایی، معرفی، ارزیابی و تقدیر از بازی‌های جدی برتر اختصاص دارد. جشنواره از محصولات و آثار واجد شرایط در حوزه‌های مختلف استقبال کرده و زمینه معرفی آن‌ها به مخاطبان تخصصی، سازمان‌های بهره‌بردار و نهادهای حمایتی را فراهم می‌سازد.

سمپوزیوم بین‌المللی بازی‌های جدی (Serious Games Symposium) در دوره‌های گذشته، بخش علمی و پژوهشی سیگپ را تشکیل می‌داد و بستری برای ارائه مقالات علمی، تبادل یافته‌های پژوهشی و توسعه همکاری میان دانشگاهیان و متخصصان صنعت بازی بود.
در ساختار جدید، این سمپوزیوم از جشنواره بازی‌های جدی تفکیک شده و به‌عنوان رویدادی علمی و تخصصی با هویت و برنامه‌ریزی مستقل برگزار خواهد شد.
بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، سمپوزیوم بین‌المللی بازی‌های جدی در سال ۱۴۰۶ برگزار می‌شود. فراخوان اختصاصی آن، شامل محورهای علمی، شرایط مشارکت، زمان‌بندی و شیوه ارسال آثار، به‌صورت مستقل اعلام خواهد شد.

هشتمین دوره جایزه بین‌المللی بازی‌های جدی در سال ۱۴۰۵ با نام بین‌المللی SeGaP 2027 و با تمرکز بر سه بخش مدرسه، هکاتون‌ها و جشنواره بازی‌های جدی برگزار می‌شود.
محور ویژه این دوره «میراث فرهنگی، گردشگری و هویت ملی» است. همچنین توجه ویژه‌ای به توسعه و معرفی بازی‌های رومیزی و ربات‌های تعاملی اختصاص یافته است.
این دوره با تأکید بر پیوند علم، خلاقیت و فناوری، به دنبال گسترش ظرفیت بازی‌های جدی در حل مسائل واقعی جامعه، شناسایی و حمایت از تیم‌های توانمند و تقویت ارتباط میان بازی‌سازان و سازمان‌های بهره‌بردار است.